EU agentschap ECHA classificeert TFA als zeer giftig
Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) heeft trifluorazijnzuur (TFA) officieel geclassificeerd als giftig voor de voortplanting (categorie 1B), met de conclusie dat het “schadelijk kan zijn voor het ongeboren kind” en “verdacht wordt van het schaden van de vruchtbaarheid”. Vorig jaar toonde PAN dit afbraakproduct van PFAS-pesticiden aan in verontrustende concentraties in alledaagse graanproducten als brood, ontbijtgranen en pasta. Pesticide Action Network (PAN) dringt er bij de Europese autoriteiten op aan nu zo snel mogelijk alle PFAS-pesticiden te verbieden die TFA in het milieu vrijgeven.
TFA is een persistente PFAS – een ‘forever chemical’ – en inmiddels een wijdverspreide PFAS-verontreiniging in de Europese wateren, ons voedsel en het milieu. Het is een direct afbraakproduct van bijna alle PFAS-pesticiden. “Het aangekondigde besluit bevestigt waarvoor wetenschappers en PAN al jaren waarschuwen: TFA is geen onschadelijke PFAS-metaboliet. Het kan giftig zijn voor mensen en de schade is het grootst tijdens de meest kwetsbare periodes van het leven: zwangerschap en vroege kinderjaren,” aldus dr. Angeliki Lysimachou, hoofd Wetenschap en Beleid bij PAN Europe.
Eerder stelde RIVM al een indicatieve richtwaarde op voor TFA in drinkwater en startte de pesticide toelatingsinstantie Ctgb een tussentijdse herbeoordeling van PFAS-pesticiden die afbreken tot TFA.
De conclusie van ECHA volgt op een uitgebreide wetenschappelijke beoordeling die vorige week tijdens de 77e vergadering van het Risicobeoordelingscomité (RAC) van het ECHA werd gepresenteerd. De conclusies van het RAC zijn gebaseerd op bewijs dat wijst op ontwikkelingsstoornissen bij de nakomelingen van proefdieren na prenatale blootstelling aan TFA: afwijkingen aan de ogen en het skelet bij konijnen; effecten op het immuunsysteem en de schildklier bij ratten; aanwijzingen voor effecten op de kwaliteit van het sperma. Het RAC heeft TFA bovendien ingedeeld als mobiel, persistent en toxisch, wat betekent dat het zeer schadelijk voor de natuur en het milieu is.
PAN Europe woonde de RAC-besprekingen bij als waarnemer en prijst de deskundigen voor hun grondige beoordeling. De uitkomst bevestigt het eigen wetenschappelijke werk van PAN Europe, dat dezelfde dierstudies onder de loep nam en tot vergelijkbare conclusies kwam. In zijn rapport Manufacturing Doubt bekritiseert PAN Europe de manier waarop de industrie deze bevindingen systematisch heeft gebagatelliseerd.
PAN Europe en haar netwerk hebben herhaaldelijk de wijdverspreide TFA-verontreiniging in heel Europa gedocumenteerd, die verband houdt met het gebruik van PFAS-pesticiden. De stof is aangetroffen in rivieren, grondwater, drinkwater, mineraalwater, wijn en voedingsmiddelen, en de concentraties stijgen.
De EFSA buigt zich momenteel over een richtwaarde voor veilige blootstellingsniveaus aan TFA’s – een proces dat door PAN Europe is bekritiseerd als onvoldoende beschermend. PAN pleit voor een snelle aanpak aan de bron, zoals een verbod op PFAS-pesticiden.
De classificatie heeft directe gevolgen voor de regelgeving. Volgens de EU-wetgeving inzake bestrijdingsmiddelen mogen stoffen die het grondwater verontreinigen met metabolieten die toxicologisch zorgwekkend zijn, niet langer worden toegelaten of opnieuw worden goedgekeurd.
