Uit nieuw onderzoek van PAN-NL blijkt dat gangbare tuinplanten die insecten aantrekken, juist vaak vervuild zijn met schadelijke bestrijdingsmiddelen. In een steekproef van 17 gangbare planten, gekocht bij Welkoop, Praxis en Intratuin, werden in totaal 32 verschillende pesticiden en 4 afbraakproducten aangetroffen. In alle onderzochte 17 planten is een cocktail van pesticiden gevonden. Daarnaast zijn 2 biologisch kruiden op bestrijdingsmiddelen onderzocht.
Zorgwekkende resultaten
De onderzochte planten – waaronder lavendel, vlinderstruik, klokjesbloem en rozemarijn – bevatten gemiddeld 7,3 verschillende bestrijdingsmiddelen per plant. In totaal:
82% van de planten bevatte één of meerdere insecticiden
82% bevatte PFAS-pesticiden
82% bevatte zogeheten Kandidaten voor Vervanging
13 stoffen zijn geclassificeerd als zeer gevaarlijk (HHP)
88% van de tuinplanten bevatte cocktails van insecticiden, KvV, PFAS-pesticiden en HHP
In biologische rozemarijn werden geen residuen gevonden. In biologische munt werden wel toegestane middelen aangetroffen waaronder een opvallend hoge concentratie van de synergist PBO. Ook werd een laag gehalte van een verboden fungicide gevonden, dat vermoedelijk van naburige bespoten gangbare percelen stamt.
Dodelijk voor insecten
De aanwezigheid van giftige insecticiden zoals flupyradifurone, flonicamid en cyantraniliprole is bijzonder zorgwekkend. Deze middelen zijn voor een deel zo toxisch dat ze volgens gebruiksvoorschriften niet overdag op bloeiende planten mogen worden toegepast vanwege het gevaar voor bestuivers zoals bijen en hommels, of het middel mag niet op bloeiende planten gespoten worden, ook bloeiend onkruid moet eerst verwijderd worden. Toch werden deze stoffen aangetroffen in planten die juist bedoeld zijn om insecten aan te trekken. De gemeten concentraties kunnen volgens PAN-NL bij contact dodelijk zijn voor nuttige insecten.
Top 3 meest vervuilde planten
1) Praxis: klokjesbloem met 13 verschillende stoffen en gedeelde 2, 3) Welkoop: muurbloem met 12 residuen en Intratuin: rozemarijn met 12 residuen. Bij Intratuin werd bovendien het hoogste totale pesticidengehalte gemeten: 106,6 mg/kg, waarvan 102 mg/kg van het fungicide propamocarb.
Beleid schiet tekort
Volgens PAN-NL houdt het huidige toelatingsbeleid van het Ctgb onvoldoende rekening met residuen op planten die uiteindelijk in tuinen en parken terechtkomen. De focus ligt vooral op toepassing tijdens de teelt, niet op de gevolgen daarna. Ook is de verwaaiing van synthetische pesticiden vanuit naburig gelegen behandelde percelen voor de kwaliteit van biologische planten een toenemend risico waartegen de overheid geen maatregelen neemt.
Oproep tot actie
PAN-NL concludeert dat de sierteeltsector nog steeds planten produceert die een bedreiging vormen voor insecten. Dit terwijl insectenpopulaties de afgelopen decennia met circa 75% zijn afgenomen. Afgelopen week bleek nog uit onderzoek dat meer dan 20% van de bijenvolken de winter niet meer overleeft. Onderzoekers vonden 64 verschillende pesticiden in hun verontreinigde wintervoorraad honing. De tuinbranche en tuincentra beloofden afgelopen jaar toe te werken naar een duurzamere sector met 70% onbespoten planten in 2030. Dat we afgelopen jaren en nu ook in 2026 nog steeds in 9 van de 10 tuinplanten giftige pesticiden aantreffen betekent dat de sector vanaf dit jaar echt serieus moet versnellen en afscheid moet nemen van telers die onder de maat blijven presteren.
PAN-NL roept op tot:
Directe uitfasering van de meest giftige pesticiden
Europese maximale residulimieten voor sierteeltproducten
Financiële steun voor telers om over te stappen op biologische teelt
Actieve inzet van de sector om vervuiling te voorkomen
Daarnaast adviseert PAN-NL consumenten en gemeenten om altijd te vragen naar onbespoten planten en geen bespoten planten, zgn “GifBommen voor insecten” te kopen. Teken de petitie op https://www.pan-netherlands.org/petitie/
